W numerze 11/2025

Słowa kluczowe: termomodernizacja, audyt energtyczny, oszczędność energii, straty ciepła

Streszczenie:
W artykule przedstawiono efekty głębokiej termomodernizacji budynku jednorodzinnego polegającej na modernizacji źródła ciepła, poprawie sterowania pracy instalacji ogrzewania i ograniczeniu ilości ciepła przenikającego do otoczenia w sezonie zimowym poprzez docieplenie przegród zewnęrznych i wymianę okien i drzwi. Dodatkowymi działaniami było wykonanie instalacji PV. Prace wykonywane były etapowo. Uzyskane efekty po wykonaniu poszczególnych etapów pokazano na wykresach. Sporządzono również audyt energetyczny dla stanu początkowego i końcowego. Wyniki wskazują na osiągnięcie przez budynek znaczącej poprawy w redukcji zużywanej energii i uzyskanie w klasyfikacji dyrektywy EPBD kalsy B z początkowej klasy G.

Słowa kluczowe: wodór paliwa, alternatywne, dekarbonizacja, urządzenia gazowe

Streszczenie:
Wprowadzenie: Problem zanieczyszczenia środowiska, zmian klimatu i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego spowodował w ostatnich latach zainteresowanie produkcją odnawialnego wodoru i wykorzystania go w różnych gałęziach gospodarki. Wodór rozpatrywany jest nie tylko jako nośnik i magazyn energii, ale także jako paliwo alternatywne, którego spalanie w mieszaninie z gazem ziemnym może ograniczyć emisje ditlenku węgla. Cel: Celem artykułu jest przedstawienie obecnego stanu wiedzy dotyczącego właściwości wodoru i mieszanin gazowo-wodorowych oraz poziomów stężeń wodoru, które zapewniają bezpieczną pracę komponentów instalacji gazowych. Metody: W artykule zawarto przegląd literatury w tematyce wpływu dodatku wodoru do gazu ziemnego na szczelność przewodów, pracę urządzeń gazowych wykorzystywanych w gospodarstwach domowych, funkcjonowanie gazomierzy i reduktorów ciśnienia. Wnioski i odniesienie do zastosowań praktycznych: Dodawanie wodoru do gazu ziemnego obniża parametry jakościowe tego paliwa. Spełnienie kryteriów związanych z kalorycznością możliwe jest dla stężeń wodoru w mieszaninie sięgających ponad 20%, ale jest bardzo zależne od grupy gazu i jego składu. Analiza dostępnych badań literaturowych wskazuje, że zawartość wodoru do poziomu 15% nie powinna powodować trudności technicznych ani pogorszenia bezpieczeństwa eksploatacji domowych instalacji i urządzeń gazowych.

Słowa kluczowe: jakość powietrza wewnętrznego, syndrom chorego budynku, HVA, CHEPA, mikroorganizmy, LZO, MLZO

Streszczenie:
Nagromadzenie zanieczyszczeń w zamkniętych przestrzeniach niekorzystnie wpływa na komfort i zdrowie ludzi oraz prowadzi do tzw. „Syndromu Chorego Budynku” (Sick Building Syndrome; SBS). Z tego powodu jakość powietrza (Indoor Air Quality; IAQ) w pomieszczeniach mieszkalnych oraz w budynkach i miejscach użyteczności publicznej stała się istotnym wyznacznikiem zdrowia i dobrego samopoczucia użytkowników. W 1987r. Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization; WHO) opublikowała listę objawów związanych z SBS: 1. Dolegliwości typowo alergiczne: zapalenie śluzówek, astma oskrzelowa, przewlekłe zapalenia krtani i oskrzeli; 2. Choroby niezwiązane z występowaniem uczuleń: migreny, rozdrażnienie, zaburzenia koncentracji; 3. Inne: choroba legionistów (wywołana zakażeniem bakterią Legionella), gorączka klimatyzacyjna (humidifier fever), choroby nowotworowe, będące następstwem oddziaływania substancji rakotwórczych takich jak: dym tytoniowy, azbest czy radon. Według WHO i Narodowego Instytutu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Stanów Zjednoczonych (National Institute for Occupational Safety and Health; NIOSH) objawy te są związane z problemami środowiska wewnętrznego, takimi jak niekorzystna temperatura w pomieszczeniu, wilgotność powietrza, wilgoć w budynku, przepływ wentylacji, materiały budowlane, hałas, oświetlenie, narażenie na drobnoustroje, takie jak pleśnie i bakterie, alergeny roztoczy kurzu domowego i lotne związki organiczne; LZO (Volatile Organic Compounds; VOCs) oraz lotne związki organiczne pochodzenia mikrobiologicznego; MLZO (Microbial Volatile Organic Compounds; MVOCs). Rozwój nowoczesnych technologii budowy budynków, globalne zmiany klimatyczne oraz dążenie do energooszczędności spowodowały przejście od systemów wentylacji naturalnej (pasywnej) do systemów wentylacji mechanicznej (Heating, Ventilation and Air Conditioning; HVAC) o różnych zasadach działania w celu zapewnienia odpowiedniej wymiany powietrza wewnątrz pomieszczeń. Coraz więcej badań prowadzonych w ostatnich latach wskazuje na to, że centrala wentylacyjna może być źródłem drobnoustrojów i substancji chemicznych powodujących wtórne zanieczyszczenie pomieszczeń. W artykule przedstawiono przegląd literaturowy na temat zanieczyszczeń biologicznych i chemicznych unoszących się w powietrzu wewnętrznym. Szczególną uwagę zwrócono na lotne związki organiczne, zwłaszcza pochodzenia mikrobiologicznego. Omówiono źródła i przyczyny występowania zanieczyszczeń oraz możliwość zachodzenia w powietrzu i na filtrach reakcji chemicznych prowadzących do powstania wtórnych zanieczyszczeń organicznych. Zwrócono uwagę na rolę systemów HVAC w zarządzaniu zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi i chemicznymi w środowiskach wewnętrznych.

Słowa kluczowe: odnawialne źródła energi, jakość powietrza

Streszczenie:
Zagadnienia dotyczące „Odnawialnych Źródeł Energii” i „Jakości Powietrza” stanowią obecnie przedmiot zainteresowania zarówno środowisk naukowych, jak i decydentów politycznych, samorządów, organizacji społecznych oraz różnych osób prywatnych, ze względu na ich bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne oraz funkcjonowanie ekosystemów. Z tego powodu autorzy artykułu postanowili przeanalizować „skalę” tego oddziaływania i wskazać częstotliwości pojawiania się takich terminów jak: „Odnawialne Źródła Energii” i „Jakość Powietrza” w Systemie Informacji Prawnej LEX – Wolters Kluwer. W efekcie przeprowadzono ilościową ocenę stanu aktów prawnych, orzeczeń sądowych i administracyjnych, a także powiązanych dziedzin prawa i administracji z wybranymi zagadnieniami. Dzięki temu dokonano analizy różnic i podobieństw dla obu haseł w polskim prawodawstwie. Przedstawione wyniki mogą stanowić fundament do identyfikacji tzw. „luk legislacyjnych” i wspierać zrównoważony rozwój środowiska z wykorzystaniem nowych technologii.